Akseki, Antalya

    Tarihi :  Kasabanın Romalılar devrindeki ismi Marula ve Marulye’ydi. Akseki 1872 yılına kadar Alanya’ya bağlı bir naiplik merkeziydi. Antalya-Konya ve Alanya yolu üzerinde bulunduğu için Selçuklular zamanında konaklama yeri olarak kullanılmış ve bakımlı bir hale getirilmiştir.
Antik devirlerde Pisidya sınırlarının ucunda yer alan bu yörede, Hititler’den başlayarak Yunan ve Roma dönemlerinden kalma birçok kale ve kulelere rastlanılmaktadır. Eski kayıtlarda Etenna (İvgal), Gotenna (Gödene) ve Ormana adlarında, Side Limanı’nı kullanan üç önemli kent devletinin adı geçmektedir.
Büyük İskender’in İ.Ö. 334’te Pamfilya’yı ele geçirişinden sonra, Akseki yöresi de Makedonyalı komutanların yönetimine verilmiş, daha sonra 323-312 yılları arasında Pers yönetimi altında kalmıştır. 9. yy’da bu kentler Side ile birlikte Arap akınlarına karşı savaşmak zorunda kalmıştır.
13. yy’da kıyı kentleri ile birlikte Akseki de Selçuklular’a tabi olmuş; ancak sonraları Selçuk Devleti’nin zayıflığından yararlanan Karamanoğlu Mehmet Bey 13. yy.’ın sonlarında Akseki’yi kendi topraklarına katmıştır. Daha sonra Osmanlılar’ın eline geçen Akseki, Ankara Savaşı’ndan sonra Karamanlılar’a verilmiş ve bu durum Gedik Ahmet Paşa’nın Alanya ve Akseki’yi Osmanlı topraklarına katmasına kadar sürmüştür. Daha sonra Selçuklu ve Osmanlı yönetimine geçen ilçe de, Roma İmparatorluğu dönemlerinden bu yana toplumların yaşadığı bilinmektedir. 1872'de Alanya'dan ayrılan Akseki, 1901 yılında Antalya Konya Eyaleti dahilinde bağımsız bir sancak olmuştur. Bu arada Akseki ilçesinin sınırları daraltılmış, bazı köyler Seydişehir ilçesine bırakılmıştır. İbradı, önceleri bir kasabayken, 1991 yılında ilçe yapılarak Akseki'den ayrılmıştır.

    Coğrafi Konum : Kardelen Çiçeği'nin ana yurdu olan Akseki ilçesi, Antalya iline bağlı Batı Torosların güneyinde kurulmuş bir ilçedir. Doğusunda Gündoğmuş, Bozkır, batısında Manavgat, İbradı, kuzeyinde Beyşehir, Seydişehir, güneyinde Manavgat ve Gündoğmuş ilçeleri yer alır.Havası güzel, ormanlık bir kasabadır. Çok engebelidir. Çevresi beyaz kayalardan doğal setler ve basamaklar halindedir. Bu nedenle adının “Ak Seki” kelimelerinden geldiği sanılmaktadır.
Kuzeyi Batı Toroslar’ın yamaçlarına, güneyi Akdeniz’e doğru bakan ilçe merkezi, dört yanı tepelerle çevrili bir düzlükte kurulmuştur. 1050-1200 metre arasında rakım vardır.

Yüzölçümü; 2390 kilometrekare, rakımı 1500 m.dir. İlçenin coğrafi yapısı Manavgat Irmağının oluşturduğu büyük bir vadi ile engebeli ve dağlık bir görünüme sahiptir. İlçenin büyük bir çoğ Bucakalan Mağarası, Göktepe Yaylası, Çimi Yaylası, Irmak Vadisi ilçenin diğer çekiciliği olan yerlerdir. Akseki'de; Karasal İklim görülür. Ortalama sıcaklık 13.1 derece olup maksimum sıcaklık 36.7 derecedir. Akseki'de kışın sıcaklık -14 dereceye kadar düşebilmektedir.

   Ekonomisi : İlçenin en önemli gelir kaynağı ormancılıktır. Bunun yanı sıra; hayvancılık ve dericilik de yapılır. Ekonominin dayandığı unsurlardan biri de; dokumacılıktır. Evlerde 2.500 kadar el tezgahı bulunduğu sanılmaktadır. Ayrıca az sayıda bulunan tabakhanelerde deri işleme de yapılır.  ticaret ve hayvancılık olup bağcılık ve badem yetiştiriciliği de fazladır. Oldukça taşlı olan bölgede sulanabilen arazilerde meyvecilik ve sebzecilik de yapılmaktadır.Rakımı 1100'dür

   Akseki   (Antalya)
 
İdari Yapı: ilçe

Bağlı: il Antalya

Beldeleri  Bademli, Cevizli, Güçlüköy, Kuyucak, Süleymaniye, Yarpuz

            Özellikleri
   Toplam Alanı km²
Nüfus   (2000) 42.467
          Merkez 10.563

Osmanlı Arşivinden Alıntılar

1520 - Yavuz devri kayıtlarına göre Çöngere nahiyesine bağlı köyler (990 numaralı defter) (Büyüklük sırasına göre):

*** 990 numaralı defter, 73. sayfa

1530 - Kanuni devri kayıtlarına göre Çöngere nahiyesine bağlı köyler (166 numaralı defter)(Büyüklük sırasına göre):

1572 - Sarı Selim devri kayıtlarına göre Akseki bölgesinin köyleri (166 numaralı defter)(Büyüklük sırasına göre):

Yukarıdaki kayıtlarda hiç isimleri zikredilmeyen Cemerler, Aşağıaşıklar, Emiraşıklar, Cendeve, Alakilise, Geriş, Erenyaka, Sarıhacılar, Sarıhaliller, İncegüzel isimli köyler 1574 yılından sonra Bergus'a bağlı birer mahalle olarak ortaya çıkacaklardır.

Evliya Çelebi 1671 yılında şunları yazmıştır: "Alaiye (Alanya) sancağı Teke (Antalya) sancağından küçüktür. Cümlesi 5 kazadır: Alaiye, Düşnbih, Manavgat, Akseki, İbradı. Gayet çengelistan ve sengistan ve sarp, kaplanlı ve aslanlı kazalardır."